مراقبت های بعد از ارتودنسی

از آنجاییکه ارتودنسی یک درمان بلند مدت می باشد انجام این درمان نیاز به ملاحظات خاصی دارد.  متخصص ارتودنسی باید پیش از شروع درمان، وضعیت لثه‌ها و دندان‌های بیمار را از لحاظ سلامت عمومی ارزیابی نماید تا اطمینان حاصل کند که ارتودنسی دندان یا استفاده از وسایل ارتودنسی اثر سوء  و منفی بر وضعیت سلامت دهان و دندان بیمار نداشته باشد. چنانچه بیمار دچار پوسیدگی دندانی یا بیماری لثه می باشد حتما قبل از شروع درمان ارتودنسی، این مشکلات باید برطرف شوند.

بعد از شروع درمان ارتودنسی، بیمار باید نکات مراقبتی و بهداشتی را رعایت نماید و همکاری لازم را با پزشک معالج خود داشته باشد.

نکات مهم در دوره درمان ارتودنسی

• رعایت نظم در مراجعات به متخصص ارتودنسی

یکی از نکات مهم در هنگام درمان ارتودنسی این است که فرد به شکل کاملاً منظم به متخصص ارتودنسی مراجعه کند. این مراجعات صرفاً جهت کنترل دستگاه ها نیست بلکه در هر جلسه بنا به ضرورت، دستگاه ها تنظیم و فعال می‌‌شوند تا درمان ارتودنسی به بهترین شکل انجام شود.

• رعایت بهداشت دهان و دندان

دستگاه های ارتودنسی ثابت از لحاظ تجمع مواد غذایی و میکروبی و ایجاد پوسیدگی بسیار مستعد می‌‌باشند و همچنین تمیز کردن آنها کمی سخت می‌‌باشد. متخصص ارتودنسی کاملاً در مورد چگونگی تمیز کردن دستگاههای ثابت ارتودنسی برای شما توضیح خواهد داد ولی اینجا به نکاتی اشاره می‌ نماییم.

همیشه هنگام تمیز کردن دندانها از یک سمت آغاز کنید و تک تک دندانها را باید پاک نمایید تا به سمت دیگر ختم شود. اگر این نظم رعایت شود پاک کردن تمامی دندانها انجام می‌شود. همواره به یاد داشته باشید که تمیز کردن دندانهای عقبی نیز به خوبی دندان های جلویی به درستی صورت گیرد.پس از تمیز کردن و یا در حین آن دندانهای خود را در آینه مشاهده نمایید که آیا تمامی قسمتها تمیز شده اند و آیا مواد غذایی در بین دستگاهها باقی مانده اند یا خیر. دقت کنید که حد فاصل براکت و لثه را کامل از مواد غذایی پاک کنید.

تمیز کردن دندانهای دارای دستگاه ارتودنسی ثابت مشکل تر از تمیز کردن دندانهای بدون دستگاه می‌باشد. ولی با رعایت بهداشت مناسب می‌توان از ایجاد مشکلات دندانی مانند پوسیدگی و مشکلات لثه جلوگیری نمود.

با توجه به وجود دستگاههای ارتودنسی در دهان،  استفاده از نخ دندان مشکلتر می‌باشد. ارتودنتیست به شما آموزش می دهد که چگونه با نخ دندان مخصوص (سوپرفلاس)، بین دندانها را تمیز کنید. نخ دندان مخصوص، عبور دادن نخ از زیر سیم های ارتودنسی را تسهیل می نماید.

استفاده از دهان شویه ها به همراه مسواک و نخ دندان، باعث تقویت اثر مسواک و نخ دندان و کاهش میکروب ها در محیط دهان می گردد. مطالعات نشان داده است که دهان شویه قادر است تعداد میکروبها در اطراف دستگاههای ارتودنسی را کاهش دهد و سبب کاهش پوسیدگی و بیماری لثه در بیماران ارتودنسی شود.

چگونگی مراقبت از دستگاه ارتودنسی

با انجام درمان ارتودنسی، وضعیت زندگی شما تغییر چندانی نخواهد کرد ولی باید مسایلی را رعایت کرد تا در نهایت دندانهای ردیف و سالم داشته باشید.

غذاهای سخت مانند آجیل، بلال، ذرت بو داده، ته دیگ خوراکی های چسبناک مانند آدامس، گز و تافی می توانند موجب آسیب به دستگاههای ارتودنسی شوند لذا باید از مصرف این مواد در طی درمان ارتودنسی خودداری کنید. برای خوردن بعضی از غذاهای سفت مانند سیب یا هویج می توان آنها را به قطعات کوچکتر تقسیم کرد.  وجود مواد غذایی شیرین در مجاورت براکت‌ها و سیم‌ها و تمیز نکردن آنها می‌‌تواند شانس ایجاد پوسیدگی دندانها را افزایش دهد.

در هنگام ورزشهایی که احتمال ضربه به ناحیه صورت و دندان ها وجود دارد باید از محافظ های مخصوص دندان استفاده شود.

اگر دستگاه متحرک ارتودنسی دارید در ساعاتی که از آن استفاده نمی کنید حتماً آنرا در جعبه مخصوص خود قرار دهید. هیچ گاه دستگاه متحرک خود را داخل دستمال کاغذی قرار ندهید چون ممکن است آسیب ببیند.

اگر دستگاه ارتودنسی شکست و یا از جای خود خارج شد سریعاً به ارتودنتیست خود اطلاع دهید. اگر قطعه ای از سیم دستگاه، از جای خود خارج شد و لب و دهان شما را آزار داد قطعه ای موم نرم بر روی این قسمت تیز قرار دهید که تا زمان مراجعه، لب و دهان شما آسیب نبیند.

مراقبت های بعد از ارتودنسی  امروزه ارتودنسی دندان بسیار رواج یافته است. کسانی که فک یا دندان‌هایی دارند که کج بوده و یا در جای صحیح خود قرار نگرفته‌اند، می‌توانند با ارتودنسی کردن دندان‌های خود پس از گذشت مدتی جای‌ آن ر‌ا تصحیح کرده و به زیبایی‌ آن‌ها بی‌افزایند. کج بودن دندان و فک می‌تواند مشکلاتی اعم از پوسیدگی دندان، مشکلات ظاهری و درد گردن را برای فرد بیمار ایجاد کند.

ارتودنسی دندان نیاز به مراقبت دارد و متخصص ارتودنسی قطعا نکات مراقبتی ارتودنسی را برای بیماران خود شرح می‌دهد. عدم مراقبت های بعد از ارتودنسی نه تنها به درمان دندان و دهان کمکی نمی‌کند، بلکه مشکلات بسیار جدی نیز به بار می‌آورد و باعث بیماری لثه و پوسیدگی می‌شود. اما برای مراقبت از ارتودنسی چه نکاتی را باید رعایت کنیم؟ در ادامه این مقاله نکات مربوط به مراقبت های بعد از ارتودنسی را ذکر خواهیم کرد.

آیا بعد از ارتودنسی دندان‌ها لق می‌شوند؟

معمولاً بعد از شروع ارتودنسی بیماران احساس لقی در دندان‌هایشان دارند. حرکت دندان‌ها در جهت قرارگیری در جای مناسب و برگشتن به قوس اصلی دندانی و اعمال فشار برای اصلاح ناهنجاری‌های موجود، باعث لقی مختصر می‌شود. حرکات ارتودنتیک دندان نه‌تنها مستلزم تغییر و ری مدلینگ استخوان اطراف دندان‌هاست، بلکه در طی آن نیازمند بازسازی الیاف اطراف دندان است.

هم‌اکنون که دندان در حال حرکت و جا‌به‌جایی است، فشارهای واردشده به بافت پریودنتال و استخوان اطراف دندان باعث پهن‌ترشدن و تاحدودی از‌هم‌گسیختگی مختصری در الیاف آن ناحیه می‌شود. این فشار آهسته و پیوسته است و در حرکت دندان به‌سوی جایگاه اصلی و قرارگیری آن در قوس فکی مؤثر است. هرقدر که میزان نیروهای ارتودنسی شدیدتر باشد، میزان احساس لقی افزون‌تر خواهد بود. با نزدیک‌شدن به پایان دورۀ ارتودنسی، استخوان تخریب‌شدۀ اطراف دندان مجدداً در حال ساخته‌شدن است و با غشا و بافت‌های اطراف خود پیوند می‌خورد و مستحکم می‌شود و کم‌کم این احساس لقی از بین می‌رود.

مراقبت های بعد از ارتودنسی به شرح ذیل می باشد:

بیمار بهتر است پس از قرار گرفتن دستگاه ارتودنسی در دهان ، بهداشت دهان و دندان خود را رعایت کند.

از مسواک مخصوص ارتودنسی و نخ دندان استفاده نماید.

از دهانشویه های ویژه برای شستشوی دهان خود استفاده کند.

در صورتی که پس از قرار دادن دستگاه در دهان ، بیمار احساس درد داشت می تواند با اجازه متخصص ارتودنسی از مسکن استفاده کند.

بیمار بایستی از غذاهای سفت مانند ته دیگ ، ذرت و غیره استفاده نکند.

بیمار بهتر است در حین درمان ارتودنسی از انجام ورزش های رزمی خودداری کند یا در هنگام انجام آن ورزش ها از محافظ دستگاه ارتودنسی استفاده نماید.

از جمله مراقبت های بعد از ارتودنسی این است که در صورتی که سیم و براکت ارتودنسی ثابت باعث ناراحت لب و گونه بیمار شود بایستی از موم ارتودنسی بر روی براکت استفاده  کند تا مانع از ناراحتی شود.

کودکان بهتر است در هنگام شنا کردن به صورت طولانی دستگاه متحرک ارتودنسی را از دهان خود خارج کنند تا برای تنفس شان مشکلی ایجاد نشود.

جلسات تعیین شده برای ارتودنسی را به صورت مرتب حضور پیدا کنند تا وقفه ای در درمان آنها ایجاد نشود.

در صورتی که جراحی فک همراه با ارتودنسی انجام داده اید تا چند روز از زدن مسواک در ناحیه جراحی شده خودداری کنید و با یک دستمال تمیز دندان های خود را تمیز کنید.

بعد از جراحی فک تا چند روز از غذاهای آبکی استفاده کنید.

در صورت مشاهده هر نوع مشکلی حتما جراح فک خود را  مطلع کنید.

در صورتی که از دستگاه ارتودنسی متحرک استفاده می کنید در نگه داری آن کوشا باشید و آن را در دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار ندهید.

آیا بعد از ارتودنسی دندان ها مانند قبل از ارتودنسی سفید می شوند ؟

زردی دندان ها برگشت پذیر است و بعد از ارتودنسی دندان ها به حالت اول برمی گردد. در پایان درمان ارتودنسی، متخصص ارتودنسی بعد از برداشتن براکت ها ، سطح دندانها را تمیز و پالیش می کند که دندانها کاملاً سفید می شوند. گاهی بین دندان ها تغییر رنگ مختصری باقی می ماند که با جرم گیری رفع می شود. برای حفظ سفیدی دندانها بعد از ارتودنسی مواد غذایی رنگی، بخصوص در چند روز اول بعد از برداشتن براکت ها باید کمتر مصرف شوند. برای سفیدی بیشتر دندان ها می توان از روشهای مختلف بلیچینگ (در خانه و مطب) استفاده کرد که بهتر است چند ماه بعد از اتمام ارتودنسی انجام شود.در ادامه با توجه به وضعیت دندان دکتر متخصص ارتودنسی شما یکی از روش های زیر را به شما پیشنهاد خواهد داد.

متاسفانه بعضی اوقات در افرادی که بهداشت دهان ضعیف است؛ درسطوح دندانی پوسیدگی های سطحی ایجاد میشود که لکه های سفیدی بنام white spot ایجاد می کند. این نواحی بعضاً رنگ جذب میکنند و لکه های زرد یا قهوه ای روی دندان بجای میگذارند.

سفید کردن دندان ارتودنسی شده

این لکه ها بعد از گذشت زمان، ممکن است بهتر شوند اما معمولاً نیاز به مداخله دارند. اگر سطحی باشند با تراش مختصر دندان برطرف می شوند اما اگر عمقی باشند درمان های ترمیمی و زیبایی با کامپوزیت نیاز است.