کیست دندان در ادامه آبسه دندان ایجاد می شود. در واقع زمانی که دندان عفونی شود، احتمال بروز آبسه دندان وجود دارد. در صورتی که آبسه به سرعت درمان نشود، احتمال اینکه به کیست تبدیل شود، وجود دارد. کیست های ایجاد شده در دندان می توانند بخش های مختلفی از دندان را مانند لثه، فک و حتی صورت درگیر کنند.
به همین خاطر، درمان به موقع کیست دندان بسیار حائز اهمیت است و لازم است که افراد در زمان مناسب اقدام تخلیه آن کنند. با توجه به اهمیت درمان و تشخیص به موقع کیست های دندانی، در ادامه این مطلب قصد داریم بیشتر در مورد این کیست ها، نحوه درمان و عوارض آن ها صحبت کنیم.
کیست دندان چگونه ایجاد می شود؟
عفونتی که کاملا باکتریایی است و ناشی از پوسیدگی های شدید و عفونت دندان روی لثه ها ایجاد می شود، را در علم دندان پزشکی کیست دندان می گویند.
افرادی که دچار التهابات لثه ای هستند، معمولا درگیر این بیماری می شوند. اما فقط 10 درصد از آنها متوجه این بیماری شده و برای درمان کیست های دندانی اقدام می کنند. اگر کیست ایجاد شده در دندان به موقع درمان نشود، می تواند باعث درگیر شدن فک و لثه شود. در این صورت احتمال بروز کیست در لثه نیز وجود دارد.
عوارض کیست دندان چیست؟
یکی از مهم ترین موضوعاتی که باید در حوزه کیست دندان به آن بپردازیم، عوارض ناشی از این کیست است. واقعیت این است که اگر کیست ایجاد شده در دندان به موقع درمان شود، احتمال بروز عوارض ناشی از وجود آن بسیار کم است. اما در صورت عدم رسیدگی به کیست های دندانی، ممکن است عوارض زیر به وجود بیایند:
- کیست های دندانی، کاملا عفونی اند. به همین خاطر، افرادی که دارای کیست هستند درد شدیدی را در دهان و دندان تجربه می کنند.
- کیست های دندانی باعث عدم عملکرد مناسب میان دندان و لثه ها می شوند.
- کیست های دندانی ممکن است با ایجاد فشار به دندان های سالم، باعث خرابی آن ها نیز شوند. همچنین، به دلیل عفونی بودن این کیست ها احتمال آسیب دیدگی دیگر دندان ها نیز وجود دارد.
- در صورت ایجاد شدن کیست روی فک، ممکن است بافت های طبیعی لثه و فک تحت تاثیر قرار گیرند و باعث از دست رفتن دندان شوند.
- در صورت تشکیل کیست دندان روی لثه و در بخش پایینی ریشه دندان، احتمال لق شدن و افتادن دندان وجود دارد.
- در صورت عدم درمان به موقع کیست، احتمال اینکه بی حسی در اجزای صورت ایجاد شود، وجود دارد.
- یکی دیگر از عوارض ناشی از کیست دندان، انبساط استخوان فک است. این عارضه ممکن است بدون درد باشد، اما قطعا فرسودگی استخوان فک را در بلند مدت به دنبال دارد و حتی فک را تضعیف می کند.
انواع کیست لثه و دندان
به طور کلی، کیست دندان و لثه در 5 گروه زیر طبقه بندی می شوند:
- کیست های ایجاد شده قبل از درآمدن دندان عقل. این نوع از کیست دندان می تواند باعث از بین رفتن استخوان های دندان و پوسیدگی دندان های نزدیک به خودش شود. برای درمان این نوع کیست، می توان دندان عقل را از دهان خارج کرد.
- کیست های رویشی. یکی از انواع کیست های ایجاد شده در دندان، کیست ها رویشی هستند. این کیست ها عمدتا قبل از اینکه دندان های اصلی ایجاد شوند، رشد می کنند. به همین خاطر، بیشتر در کودکان شاهد بروز این کیست دندانی هستیم. از مزیت های این کیست این است که پس از رشد دندان به صورت خود به خود رفع می شود.
- کیست های پری اپیکال. یکی دیگر از انواع کیست های لثه و دندانی اند که می توانند در اطراف ریشه های دندان ایجاد شوند. دلیل بروز این کیست، عفونت ایجاد شده در دندان و عدم درمان آن به صورت تخصصی است. در این صورت بیمار فقط به مصرف آنتی بیوتیک ها بسنده می کند و پس از مدتی یک کیست در بخش پایینی ریشه تشکیل خواهد شد. برای جلوگیری از این کیست های دندانی، لازم است که حتما دندان عفونی به سرعت با عصب کشی درمان شود.
- کیست های باقی مانده. نوع خاصی از کیست های پری اپیکال هستند که حتی پس از کشیدن دندان نیز از بین نخواهند رفت.
- کیست های پریودنتال. به دلیل بدون درد بودن این نوع کیست، خطرناک ترین نوع کیست دندانی، این نوع کیست است. البته نحوه تشخیص این کیست بسیار ساده بوده و می توان با عکس برداری آن را تشخیص داد. پس از تشخیص و جهت جلوگیری از بین رفتن استخوان فک، لازم است که به موقع کیست تخریب یا درمان شود.
درمان کیست دندان چگونه است؟
در صورت کوچک بودن کیست، می توان از تکنیک عصب کشی برای درمان استفاده کرد. اما اگر کیست بزرگ باشد، نیاز به درمان جراحی می باشد. برای درمان کیست دندان با کمک تکنیک جراحی، در صورت نیاز نمونه کوچکی از کیست توسط دندانپزشک می شود تا پس از بررسی در آزمایشگاه، نوع کیست مشخص گردد. سپس، دندانپزشک می تواند باعث ایجاد برش کوچک در دندان، به طور کامل کیست را از دندان خارج کند.
سوالات متداول کیست دندان
- درمان خود به خودی کیست دندان امکان پذیر است؟
در بعضی از مواقع، کیست دندان به صورت خود به خود محو می شود. اما در بعضی از مواقع نیز برای درمان آن نیاز به عصب کشی است. در صورتی که کیست عفونی شود و به آبسه تبدیل شود، نیاز به فوری درمان آن می باشد. در این صورت لازم است که دندانپزشک ناحیه عفونی شده را تخلیه کند. در هر صورت طبق توصیه دندانپزشکان، بهتر است که هر گونه زخم ایجاد شده در دهان را بررسی کنید.
- کیست دندان باعث سرطان می شود؟
تومورهای مختلفی از جمله تومورهای خوش خیم و بدخیم می توانند در دهان و فک ظاهر شوند. یکی از نگرانی های افراد این است که کیست ها باعث بروز سرطان شوند که این نگرانی منطقی نیست. اگرچه کیست ها علتی برای بروز سرطان نیستند، اما می توانند نشانه ای از بروز سرطان باشند.
- نحوه خارج کردن کیست از دندان چگونه است؟
کیست دندان می تواند با ایجاد یک برش کوچک روی آن برداشته شود. فضای باقی مانده از کیست نیز پاکسازی و خشک می گردد. البته در صورتی که کیست دندانی بسیار بزرگ باشد، ممکن است جراح نیاز به خارج کردن بخشی از دندان، ریشه و یا حتی فک باشد.
- رشد کیست دندان چقدر طول می کشد؟
ممکن است کیست دندان ماه ها و یا حتی سال ها در حال رشد در دندان شما باشد. اما زمانی که عفونی می شود، نیاز به درمان فوری خواهد داشت.
- کیست با آبسه دندان چه فرقی دارد؟
کیست دندان یک نوع کیسه است که با یک سری سلول های غیرطبیعی محصول شده و عفونی نیز نیست. این در حالی است که آبسه دندان پر از چرک و عفونت بوده و در اثر عفونت های باکتریایی و قارچی تشکیل می گردد. کیست دندان با سرعت پایینی رشد می کند و عمدتا دردناک نخواهد بود. اما آبسه به صورت ناگهانی بروز پیدا می کند و دردناک است.